Menu

startnasza ofertao marceGymFood Teammedia o naswspółpracakarierakontakt sklep

Jacek Feldman - Kompendium wiedzy o Teobrominie

Kompendium Jacka Feldmana VI
Jacek Feldman - Kompendium wiedzy o Teobrominie

11 września 2018 r.

Powszechnie uważa się, że właściwości prozdrowotne kakao związane są z zawartością flawonoidów. Czy jest to w pełni prawdą? Nie do końca. Jedną z kluczowych substancji odpowiadających za efekt działania kakao na ludzki organizm jest teobromina. (1) Nazwana na cześć drzewa kakaowego Theobroma Cacao, co oznacza „pożywienie bogów”.(2) Teobromina jest metyloksantyną strukturalnie podobną do kofeiny, która jest jedną z najlepiej przebadanych substancji ergogenicznych na świecie. (artykuł o kofeinie). Kofeina jest metabolizowana głównie przez wątrobę i, co ciekawe, jednym z jej metabolitów jest teobromina. (3)

Mechanizmem działania teobrominy, podobnie jak kofeiny jest antagonizm receptorów adenozyny. Blokuje enzymy fosfodiesterazy i zwiększa aktywność przekaźnika zwanego cAMP. (4) W ostatniej dekadzie pojawia się coraz więcej dowodów naukowych, że teobromina wykazuje działanie psychoaktywne u ludzi, które różni się od działania kofeiny (5, 6). Wpływ teobrominy na ciśnienie krwi (7) jest również jakościowo inny niż kofeiny (5), ale przyczyny tych różnic nie zostały ustalone. Jednym możliwym wytłumaczeniem rozbieżności w działaniu kofeiny i teobrominy może być ich różny okres półtrwania. Okres półtrwania teobrominy jest wyższy niż kofeiny nawet u gryzoni, które mają szybszy metabolizm wątrobowy. Średni okres półtrwania w osoczu u zdrowych ochotników wynosi około 10 godzin, a procent niezmodyfikowanego związku obecnego w moczu zebranym przez 48 godzin po podaniu pojedynczej dawki 10 mg / kg jest stosunkowo wysoki, bo około 16–18%. (8) Zawartość teobrominy w gorzkiej czekoladzie wynosi około 500-750 mg / 100g. (9), natomiast tabliczka mlecznej czekolady może mieć jedynie około 65 mg. (1)

Spożycie w produktach z kakao lub suplementacja teobrominy może nieść za sobą wiele korzyści zdrowotnych:

  • Teobromina powoduje szybkie obniżenie ciśnienia krwi z powodu rozszerzenia naczyń krwionośnych. W badaniu (DB-RCT) u 84 zdrowych pacjentów, teobromina znacząco obniżyła ciśnienie krwi w dawkach od 250 do 1000 mg. (6) W innym badaniu (DB-RCT) u 24 uczestników wykazano, że teobromina może pomóc przy wysokim ciśnieniu. W ciągu 1 godziny od spożycia 700 mg teobrominy obniżyło ciśnienie krwi uczestników. (5) Dodatkowo w innym badaniu (DB-RCT) 42 zdrowych osób, kakao wzbogacone o prawie 1000 mg teobrominy spowodowało wyraźny spadek ciśnienia krwi w okresie 3 tygodni (7)
  • Działa stymulująco na ośrodkowy układu nerwowy oraz układ sercowo-naczyniowy. W dwóch badaniach (DB-RCT) odpowiednio na 42 i 84 zdrowych ochotnikach, dawki teobrominy pomiędzy 300 a 1000 mg zwiększały częstość akcji serca w sposób zależny od dawki. W ciągu 5 godzin częstotliwość akcji serca wzrosła o około 6-7 uderzeń na minutę. (6, 7)
  • Może poprawiać funkcje kognitywne. W badaniu (RCT) 24 uczestników zostało poproszonych o wykonanie zadań przed i po podaniu teobrominy. Po podaniu teobrominy, badani wykazywali większe zainteresowanie zadaniami i byli spokojniejsi. W połączeniu z działaniem kofeiny (w kakao), te pozytywne efekty uległy dalszej poprawie. (5) W 30-osobowym badaniu (DB-RCT) spożyto napoje na bazie kakao z różną zawartością teobrominy i flawonoidów kakaowych. Uczestnicy osiągali lepsze wyniki w zakresie zadań umysłowych i odczuwali mniejsze zmęczenie psychiczne. (10)
  • Jest użyteczna w astmie i innych problemach z układem oddechowym, takich jak kaszel, na który nie opracowano jeszcze skutecznego leku. Poprzez rozszerzenie oskrzelików, w których zachodzi wymiana tlenu, oddychanie staje się łatwiejsze. W badaniu (DB-RCT) 21 młodych osób dorosłych z astmą, kapsułki teobrominy zwiększyły średnicę oskrzeli, co poprawiło przepływ powietrza do płuc (3) W DB-RCT na 289 osobach z kaszlem uporczywym wykazano, że teobromina może przynieść nieznaczną statystycznie poprawę i spadek nasilenia dolegliwości. (21)
  • Może poprawiać kondycję szkliwa w zębach. Ludzkie zęby trzonowe były lepiej chronione podczas leczenia roztworem teobrominy. Teobromina została nawet uznana za alternatywę dla fluoru jako składnika pasty do zębów. (11, 12)
  • Wykazuje działanie przeciwzapalne. Zmniejsza poziomy cytokin zapalnych, takich jak IFN-y i TNF-a. (13)
  • W badaniu (DB-RCT) na 152 zdrowych uczestnikach teobromina podniosła poziom HDL i apolipoproteiny A-I, a także obniża poziom cholestrolu LDL oraz apolipoproteiny B. Co jest istotne efekt jest przypisywany tylko teobrominie, a nie innym substancjom zawartym w kakao. (14)
  • Ciekawostka – badanie na ludzkich komórkach sugeruje, że poprzez wpływ na fosfodiesterazę-4, teobromina sprzyja wyhamowaniu szlaku Ras-p44 / 42 ERK i Akt, które sprzyjają rozwojowi złośliwego glejaka. (15)
  • W badaniu z udziałem 5,587 osób, teobromina przyczyniła się do długotrwałego snu. W porównaniu do innych produktów zawierających kofeinę, kakao może powodować bardziej spokojny sen ze względu na wysoką zawartość teobrominy. (16)
  • Działa jako inhibitor wzrostu kryształów kwasu moczowego. Dlatego teobromina może być klinicznie użyteczna w leczeniu kamicy oraz dny moczanowej. (17)

Teobromina nie jest toksyczna u ludzi, chyba że zostanie użyta w ekstremalnych ilościach. Nie ma wyznaczonej śmiertelnej dawki, ale stałe dzienne spożycie do około 1500 mg wiąże się z występowaniem objawów takich jak: nudności, utrata apetytu, bóle głowy, wahania nastroju. (18) Warto zapamiętać, że teobromina jest toksyczna dla zwierząt domowych np. psów, kotów oraz koni. (19) Teobromina oddziałuje synergistycznie z kofeiną zwiększając częstość akcji serca, czujność i poszerzenie naczyń krwionośnych. (20) Warto łączyć teobrominę z epikatechiną w celu osiągnięcia efektu synergii jaki występuje naturalnie w produktach z kakao. U szczurów teobromina zwiększa wchłanianie polifenoli zawartych w kakao. (22)

Źródła:

  1. Cocoa and Chocolate in Human Health and Disease David L. Katz, Kim Doughty, and Ather Ali, 2011, 2011 Nov 15; 15(10): 2779–2811.
  2. 1: Verna R. The history and science of chocolate. Malays J Pathol. 2013 Dec;35(2):111-21. Review. PubMed PMID: 24362474.
  3. Becker AB, Simons KJ, Gillespie CA, Simons FE. The bronchodilator effects and pharmacokinetics of caffeine in asthma. N Engl J Med. 1984 Mar 22;310(12):743-6. PubMed PMID: 6700656.
  4. Martínez-Pinilla E, Oñatibia-Astibia A, Franco R. The relevance of theobromine for the beneficial effects of cocoa consumption. Frontiers in Pharmacology. 2015;6:30. doi:10.3389/fphar.2015.00030.
  5. Mitchell ES, Slettenaar M, vd Meer N, Transler C, Jans L, Quadt F, Berry M. Differential contributions of theobromine and caffeine on mood, psychomotor performance and blood pressure. Physiol Behav. 2011 Oct 24;104(5):816-22. doi: 10.1016/j.physbeh.2011.07.027. Epub 2011 Aug 4. PubMed PMID: 21839757.
  6. Baggott MJ, Childs E, Hart AB, de Bruin E, Palmer AA, Wilkinson JE, de Wit H. Psychopharmacology of theobromine in healthy volunteers. Psychopharmacology(Berl). 2013 Jul;228(1):109-18. doi: 10.1007/s00213-013-3021-0. Epub 2013 Feb 19. PubMed PMID: 23420115; PubMed Central PMCID: PMC3672386.
  7. van den Bogaard B, Draijer R, Westerhof BE, van den Meiracker AH, van Montfrans GA, van den Born BJ. Effects on peripheral and central blood pressure of cocoa with natural or high-dose theobromine: a randomized, double-blind crossover trial. Hypertension. 2010 Nov;56(5):839-46. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.110.158139. Epub 2010 Sep 7. PubMed PMID: 20823377.
  8. Tarka SM Jr, Arnaud MJ, Dvorchik BH, Vesell ES. Theobromine kinetics and metabolic disposition. Clin Pharmacol Ther. 1983 Oct;34(4):546-55. PubMed PMID: 6617078.
  9. Franco R, Oñatibia-Astibia A, Martínez-Pinilla E. Health Benefits of Methylxanthines in Cacao and Chocolate. Nutrients. 2013;5(10):4159-4173. doi:10.3390/nu5104159.
  10. Scholey AB, French SJ, Morris PJ, Kennedy DO, Milne AL, Haskell CF. Consumption of cocoa flavanols results in acute improvements in mood and cognitive performance during sustained mental effort. J Psychopharmacol. 2010 Oct;24(10):1505-14. doi: 10.1177/0269881109106923. Epub 2009 Nov 26. PubMed PMID: 19942640.
  11. Kargul B, Özcan M, Peker S, Nakamoto T, Simmons WB, Falster AU. Evaluation of human enamel surfaces treated with theobromine: a pilot study. Oral Health Prev Dent. 2012;10(3):275-82. PubMed PMID: 23094271.
  12. Fluoride in Dentifrices Tetsuo Nakamoto, Alexander U. Falster and William B. SimmonsJr. 2016
  13. Harris E, Schulzke SM, Patole SK. Pentoxifylline in preterm neonates: a systematic review. Paediatr Drugs. 2010 Oct 1;12(5):301-11. doi: 10.2165/11532600-000000000-00000. Review. PubMed PMID: 20799759.
  14. Neufingerl N, Zebregs YE, Schuring EA, Trautwein EA. Effect of cocoa and theobromine consumption on serum HDL-cholesterol concentrations: a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2013 Jun;97(6):1201-9. doi: 10.3945/ajcn.112.047373. Epub 2013 Apr 17. PubMed PMID: 23595874.
  15. Sugimoto N, Miwa S, Hitomi Y, Nakamura H, Tsuchiya H, Yachie A. Theobromine,the primary methylxanthine found in Theobroma cacao, prevents malignant glioblastoma proliferation by negatively regulating phosphodiesterase-4,extracellular signal-regulated kinase, Akt/mammalian target of rapamycin kinase, and nuclear factor-kappa B. Nutr Cancer. 2014;66(3):419-23. doi:10.1080/01635581.2013.877497. Epub 2014 Feb 18. PubMed PMID: 24547961.
  16. Grandner MA, Jackson N, Gerstner JR, Knutson KL. Dietary nutrients associated with short and long sleep duration. Data from a nationally representative sample. Appetite. 2013;64:71-80. doi:10.1016/j.appet.2013.01.004.
  17. Grases F, Rodriguez A, Costa-Bauza A. Theobromine Inhibits Uric Acid Crystallization. A Potential Application in the Treatment of Uric Acid Nephrolithiasis. Kunze G, ed. PLoS ONE. 2014;9(10):e111184. doi:10.1371/journal.pone.0111184.
  18. Tarka SM Jr. The toxicology of cocoa and methylxanthines: a review of the literature. Crit Rev Toxicol. 1982;9(4):275-312. Review. PubMed PMID: 6765610.
  19. Smit HJ. Theobromine and the pharmacology of cocoa. Handb Exp Pharmacol. 2011;(200):201-34. doi: 10.1007/978-3-642-13443-2_7. Review. PubMed PMID: 20859797.
  20. Johnson IM, Prakash H, Prathiba J, Raghunathan R, Malathi R. Spectral Analysis of Naturally Occurring Methylxanthines (Theophylline, Theobromine and Caffeine) Binding with DNA. Tajmir-Riahi H-A, ed. PLoS ONE. 2012;7(12):e50019. doi:10.1371/journal.pone.0050019.
  21. Morice AH, McGarvey L, Pavord ID, Higgins B, Chung KF, Birring SS. Theobromine for the treatment of persistent cough: a randomised, multicentre, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Journal of Thoracic Disease. 2017;9(7):1864-1872. doi:10.21037/jtd.2017.06.18.
  22. Yamamoto T, Takahashi H, Suzuki K, Hirano A, Kamei M, Goto T, Takahashi N, Kawada T. Theobromine enhances absorption of cacao polyphenol in rats. Biosci Biotechnol Biochem. 2014;78(12):2059-63. doi: 10.1080/09168451.2014.942252. Epub 2014 Jul 31. PubMed PMID: 25079983.